سفر حماسی پروانه‌ها از قاره آفریقا به آمریکا دانشمندان را شوکه کرد!

برخی پروانه‌ها ممکن است قادر باشند به کمک باد در مسافت زیادی را بر روی اقیانوس‌ها سفر کنند. یک مطالعه برای اولین بار اثبات کرد که پروانه رنگین‌بانو (ونسا کاردوی) سفری در طول اقیانوس اطلس انجام می‌دهد. این پروانه‌ها مسافتی به طول 4200 کیلومتر (2610 مایل) را در مدت زمان پنج تا هشت روز طی می‌کنند.

پروانه رنگین‌بانو

محققان معتقدند که این رویداد طولانی‌ترین سفر ثبت شده برای حشرات به شکل انفرادی و به طور بالقوه اولین عبور تایید شده حشرات از اقیانوس اطلس است. این راز باورنکردنی پس از بیش از یک دهه کشف شد.

همه چیز از سال 2013 شروع می‌شود، زمانی که دسته‌ای از پروانه‌های خسته با بال‌های پاره در سواحل گویان فرانسه بر روی زمین افتادند. جرارد تالاورا، حشره شناس، که اوایل صبح یک روز در ماه اکتبر این حشرات را در حال استراحت روی شن‌ها دید شوکه شد.

این حشرات پروانه‌های رنگین‌بانو هستند. گونه‌ای پروانه با جمعیت پایدار که در همه قاره‌ها به جز قطب جنوب و آمریکای جنوبی یافت می‌شوند.

تالاورا سال‌ها در این فکر بود که چگونه و از کجا این حشرات به آمریکای جنوبی رسیدند؟ بالاخره او به جواب رسید.

تجزیه و تحلیل

تالاورا و همکارانش در موسسه گیاه شناسی بارسلون با تجزیه و تحلیل DNA گرده‌های باقی مانده روی پروانه‌ها به نتایج جالبی رسیدند. این گروه گمشده احتمالاً پس از انجام یک سفر تصادفی بر روی اقیانوس اطلس از جنوب صحرای آفریقا به آنجا پرواز کردند.
به نظر میرسد این حشرات بالغ در سال 2013 در یک باد شدید گرفتار شدند و 4200 کیلومتر مسیر را طی کردند.

با بررسی بادهای بسامان (تجاری) آن سال، سفر پروانه‌ها حدود پنج تا هشت روز طول می‌کشید. حشرات که جایی برای فرود نداشتند، مجبور بودند از بال‌های خود کم استفاده کنند. بدون کمک بادهای قوی محققان این نظریه را مطرح کردند که آنها تنها 780 کیلومتر را با مصرف کل انرژی خود طی کرده و از بین می‌روند.

یافته‌های تالاورا و همکارانش نشان می‎‌دهد که ممکن است اهمیت مهاجرت بین اقیانوسی حشرات دست کم گرفته شده باشد. این نتایج اهمیت بزرگراه‌های هوایی را که قاره ها را با بادهای تجاری به هم متصل می‌کنند را برجسته می‌کند.

پروانه شهریار به دلیل مهاجرت تقریباً 5000 کیلومتری خود شهرت جهانی دارد که هر ساله از آمریکای شمالی به مکزیک انجام می‌دهد. اما پروانه‌های رنگین‌بانو نیز هر ساله سفرهای طولانی بین اروپا و آفریقا انجام می‌دهند. برخی مطالعات نشان می‌دهد که یک نسل می‌تواند در مسافتی به طول بیش از 4000 کیلومتر مهاجرت کند.

از این رو، این پروانه دارای طولانی‌ترین مسافت مهاجرت در طول عمر است. برخلاف سایر حیواناتی که در هوا سفر می‌کنند مانند پرندگان، ردیابی حرکات جهانی موجودات کوچک مانند حشرات بسیار سخت‌تر است.

سفر باورنکردنی

بال‌های پروانه‌های رنگین‌بانو در گویان فرانسه حاوی ایزوتوپ‌هایی بود که نشان می‌دهد آنها در اروپای غربی متولد شده‌اند. این بدان معناست که این دسته ممکن است بیش از 7000 کیلومتر را در طول عمر طی کرده باشند و از حداقل سه قاره بازدید کرده باشند.

کلمنت باتیل زمین‌شیمیدان دانشگاه اتاوا کانادا می‌گوید: برای اولین بار ترکیبی از تکنیک‌های مولکولی از جمله مکان‌یابی ایزوتوپی و رمزنگاری گرده بر روی حشرات مهاجر آزمایش می‌شود. نتایج بسیار امیدوار کننده و قابل تکرار بر روی سایر گونه‌های حشرات مهاجر است. این تکنیک اساساً درک ما را از مهاجرت حشرات تغییر داد.

در حالی که مهاجرت از اروپا به آفریقا یا آمریکای شمالی به آمریکای مرکزی بدون شک چشمگیر است، اما مکان‌های زیادی برای توقف پروانه‌ها و رفع خستگی وجود دارد. عبور از اقیانوس چالش کاملاً متفاوتی است.

نتیجه‌گیری

رنگین‌بانو بال‌هایی به اندازه یک انگشت و مغزی به اندازه سر سوزن دارد. با این وجود آنها پروازهایی باورنکردنی انجام می‌دهند.
در واقع اندازه کوچک مزیتی برای آنها محسوب می‌شود. این مزیت به آنها اجازه می‌دهد روی باد سر بخورند و گاهی با سرعتی معادل 48 کیلومتر (30 مایل) در ساعت حرکت کنند.

فقط این حشرات کوچک نیستند که دانشمندان دست کم گرفتند. بادهایی که در سراسر اقیانوس اطلس از صحرا بزرگ آفریقا تا مناطق گرمسیری کارائیب می‌وزند نیز قوی تر از آن چیزی هستند که کارشناسان زمانی تصور می کردند و قادرند ذرات بزرگ غبار را تا فاصله 3500 کیلومتری حمل کنند.

از این رو، یک موجود بالدار کوچک می‌تواند با کمترین تلاش برای بال زدن، روی این بادها جابه‌جا شود.

راجر ویلا حشره شناس از دانشگاه پمپئو فابرا اسپانیا می گوید: ما معمولاً پروانه‌ها را نمادی از شکنندگی زیبایی می‌بینیم، اما علم به ما نشان می‌دهد که آنها می‌توانند شاهکارهای باورنکردنی انجام دهند. هنوز چیزهای زیادی برای کشف در مورد توانایی‌های آنها وجود دارد.

این مطالعه در Nature Communications منتشر شد.

ابراهیم اکبری